پنجمین سالگرد نشراتی سیمای شهروند مبارک باد

در سوگ شاعر

حمید الله خارا، لندن، ٢٨عقرب ١٣٨٧

سال پار جامعه فرهنگی و روشنفکری افغانستان در لندن شاعر توانا و بزرگمرد فرهنگ و ادب کشور را از دست داد. مرحوم محمد عاقل بیرنگ کوهدامنی که یادش گرامی و خاطره اش جاویدان باد به عمر پنجاه و شش سالگی به تاریخ بیستم قوس سال 1386 خورشیدی مصادف به یازدهم دسامبر سال 2007 میلادی جهان کنونی و مردمانش را وداع گفته و به جاودانه گی پیوست. روانش شاد باد.

بوش و پاپوش

نجیب الله دهزاد

شاید اندک ذهنی در جهان زیبایی عبور کفش الزیدی از بناگوش بوش را احساس نکرده باشد. آخرین بوسه ژورنالست عراقی از رخسار رییس دنیا چنان وجد آور بود که پس از چهل و هشت ساعت هنوز لذت تماشای آن صحنه در چشم دنیا باقی مانده است.

با این عمل منتظر الزیدی پاشنه غرور عراقی ها فربه تر گشت، و این هشداریست برای اوبامای چهل و هفت ساله- حداقل سایزی را که نوبت بعد شوهر بانوی اول امریکا خواهد خورد، دوازده است!

دلایل جهانی

احسان سلام

خبردارید که در این روزها اوضاع  کشورمان مانند دشت های  لیلی وبکوا، گل و گلزار است.

برای  بررسی دلایل این شگوفایی از جناب «امنیت پوه آرام گل» خواهش کردیم تا برای ما وشما گل افشانی کنند:

ـ لطف  بفرمایید و بگوید که چرا با فساد اداری  مبازره  نمی کنید؟

ـ توجه  داشته  باشید که در پیشرفته ترین کشورهای  جهان فساد ، مفاسد و مفسد وجود دارند. فس فس آغاز فساد است، و ما مبارزه با فس فس را آغاز کرده ایم.

سروده هایی از این شاعران
غلام جیلانی پژوه

وهاب مجیر

ولی شاکر

رامین فرارون

ذبیح الله یوسفی

                                                        حفیظ الله حصیف

نمک زنده گی

مرد: بازهم که تکه خریدی؟

زن: می‏خواهم برات دستمال بدوزم.

مرد: این خو چهار متر تکه است؟

زن: با بقیه‏اش هم برای خودم یک پیرهن میدوزم.

***                  ***

یکی میره ماه عسل، یادش میره زنش را ببره

***                  ***

بدخشان در مسیر پیشرفت

تأسیس دستگاه رادیو

طی ماه جاری، به تعداد سه دستگاه فرستنده رادیویی در ولسوالی های کشم، جرم، و بهارستان ولایت بدخشان به کمک مالی و تخنیکی موسسه انترنیوز، تأسیس گردید.

رادیو صدای کشم، که قبل از ایام عید قربان افتتاح گردید، از ساعت 7 الی 9 صبح، و 7 الی 9 شب در دو نوبت نشرات دارد.

رادیو صدای جرم، و نیز رادیو صدای بهارستان از ساعت 7 الی 30: 8 صبح، و 5 الی 9 شب نشرات دارند. رادیو صدای جرم، برعلاوه قرا و قصبات اطراف شهر جرم، ولسوالی بهارستان و قسمت هایی از ولسوالی خاش را تحت پوشش قرار میدهد.

گندم تاریخ تیر شده؟

هفته قبل سلطان محمد اورنگ، نماینده مردم بدخشان در پارلمان ادعا نمود که گندم های کمک شده توسط دولت به این ولایت از کیفیت بالا برخوردار نبوده و حتی قابل خوردن نیست. او  اظهار داشت که میتواند نمونه یی از آن گندم های بی کیفیت را در معرض دید نماینده گان قرار دهد.

در همین زمینه، خبرنگار سیمای شهروند در فیض آباد جریان را از رییس زراعت ولایت بدخشان جویا گردید.

بقول رییس زراعت بدخشان، این ولایت که دارای بیشتر از یک میلیون نفر جمعیت میباشد، سالانه به 187460 تن گندم ضرورت دارد که نیمی از این مقدار توسط خود دهاقین ولایت بذر و تهیه میگردد.

نظام سرمایه داری و مشکلات آن در

جامعه

استاد سیف الدین سایس، عضو هیأت مدیره اتاق های تجارت بدخشان

مفکوره ای که نظام سرمایه داری دارد، میخواهم در چند کلمه طور مختصر و ساده بیان کنم. فردیکه مالک ثروت خود بوده و کسی دیگری در آن حق ندارد و او هر قسمیکه خواسته باشد از آن مصرف کرده میتواند و حق دارد که وسایل تولید را خاص برای خود احتکار کند و حق دارد که وسایل مذکور را در راه بکار اندازد که مفادش  به شخص وی راجع میگردد اگر چه به ضرر دیگران تمام شود.

بارک اوباما شاید تنها چهره ی بزرگ سیاسی سالهای اخیر امریکا باشد که بردن اسمش برای دست کم نصف جمعیت جهان تنفر بر انگیز نیست. اوباما اگر بتواند با همان درایت قبل از انتخابات، و قبل از گام گذاشتن به قصر سفید مسیر سیاست جهانی را پیموده،  و حرف هایش را با جدیت تحقق بخشد، ممکن است تصویر مخدوش شده ایالات متحده امریکا در ذهن اکثریت مردم جهان  بازسازی گردد. بوش با توسل به اقدامات نظامی و زورگویانه جایگاه ابرقدرت بزرگ دنیا را در قلب ملت های دیگر زیر سوال برد. چنانچه طی ده پانزده سال اخیر امریکا در نگاه جهانیان مانند هیولای چند سر ظاهر گردیده است که  وظیفه یی جز آشامیدن خون و نفت سرزمین  های دیگر  را ندارد. آیا اوبامای جوان و کم تجربه  قادر خواهد بود تا چنین لکه سیاهی را از پیشانی ایالات متحده امریکا بزداید؟ امریکا برای برون رفت از بن بست مقبولیت، مسلماً به همچو یک چهره ای نیاز داشت که بتواند از یک سو خط قرمز نژادی را عبور نموده، و از سویی، بر زخمهای ناشی از برتری خواهی کشورش درسطح جهان مرهم بگذارد. 

پیروزی اوبامای سیاه پوست، مبارک ترین خبر برای مظلوم ترین نژاد بشر نیز است که همین حالا هم از درد بی عدالتی در اکناف جهان بخصوص قاره افریقا رنج میبرد. اوباما در حقیقت محصول دعای همین توده های تیره بخت است

اما افغانستان، آیا حضور اوباما در قصر سفید  میتواند فردای روشنی را برای ملت گیرافتاده در بحران امنیت و فساد تضمین نماید؟ رییس جمهور آینده امریکا دقیقاً موضع پیدایش درد و مصیبت افغانها را تشخیص داده است و میداند بدون نابودسازی جراثیم ترور در آنسوی دیورند خواب راحت برای افغانستان و حتی جامعه جهانی ناممکن است. اوباما اگر قادر باشد تفکر جنگ طلبانه پیشینیان اش را دور انداخته و پایبندی اش به آنچه را که تغییر بنیادین خوانده است حفظ نماید. دنیا بیشتر از این شاهد فربه شدن پدیده خشونت نخواهد بود.

رییس جمهور منتخب امریکا اما اگر  جای پای سلف خویش قدم گذاشته و بر شرارت و جنگ افروزی  تیم وی ادامه دهد، نه تنها نظم بین المللی دچار بی ثباتی میگردد؛ بل سبب تقابل و رو در رویی تمدن های بزرگ نیز خواهد گشت!

امریکا در افغانستان

(قسمت اول)

وحیدالله وفا

آمریکا که امروز بیشتر از صد میلیون دالر را در یک روز به گونه کمک و همکاری در افغانستان به مصرف میرساند نیم قرن قبل حاضر به ایجاد روابط  دیپلوماتیک هم نبود. جالب است تا بدانیم که روابط افغانستان و آمریکا از کدام زمان و به چه شکل آغاز یافت و چه دلایلی باعث ایجاد روابط دیپلوماتیک و  سرازیر شدن کمک های سرشار آمریکا به افغانستان شد.

نخستین رابطه میان آمریکا و افغانستان به گذشته ی کمتر از دو قرن پیش بر میگردد که بصورت غیر رسمی آغازیافت. در حالیکه رابطه رسمی به اندکی بیش از نیم قرن قبل باز میگردد. بر قراری رابطه ی غیر رسمی میان دو کشور که به رفت و آمد های شخصی تعداد محدود آمریکایان به افغانستان خلاصه میشود از سال 1828 میلادی آغاز یافت

اوباما کیست؟

بارک حسین اوباما، نخسین سیاهپوست امریکایی است که به عنوان رییس جمهور این کشور به قصرسفید، مرکز فرمان بزرگترین قدرت نظامی و اقتصادی جهان گام میگذارد.

بارک اوباما در چهارم اگست سال 1961 در شهر هونولولو ایالت هاوایی آمریکا زاده شد. پدرش یک سیاهپوست کینایی بود که او نیز باراک اوباما نام داشت، و مادرش هان دانهام سفیدپوست  اهل کانزاس  میباشد.

پدراوباما از قوم لیو بود که در کینیا و مناطق شرق اوگاندا و شمال تانزانیا سکونت دارند. دین بیشتر لیوها مسیحی میباشد؛ اما تعداد قابل توجهی از آنها ازجمله خانواده اوباما از اسلام پیروی میکنند

قبالۀ تعویض عفت دربدل زمین

محمد ظاهر ظفری

دهقان پیری ازسالها به اینطرف درزمین مالکی بدون اینکه یک لقمه نانش به دولقمه تبدیل شود کارمی کند. چون ازخود خانه و زمینی ندارد  مالکش کلبۀ محقری را که صرف یک خانه است ودربالای زمین زراعتی اش میباشد دراختیاروی می گذارد. نیم عمردهقان وهمسرش درهمین کلبه سپری میگردد واولاد هایش درهمینجا تولد وبزرگ می شوند.

فرار مغزها

کاکه تیغون

حکایت فرارمغزها برای هرکه خیلی جالب باشد برای ما جالب تر از خیلی جالب است. چگونه چیزهای که برای ما وجود ندارد، قادر به فرار است؟ خوب نیست که در مسایل شخصی هرکسی مداخله کنیم ولی مثل اینکه این مسأله کمی عام تر از مسایل شخصی باشد. اگر بشود که نمونۀ چنین فراری را ثبت رادار کنیم، کم ترین جایزه یی که نصیب ما خواهد شد نوبل خواهد بود، البته در صورتی که جایزه اسکار همان سال  به سینمای بالیوود تعلق گرفته باشد. برای ثبت چنین حادثه یی، بر رادار های خارجی به مشکل بتوان اعتماد کرد. برای ساختن رادار های داخلی، مقدار مغز های فرارناکرده کفایت نکرده است.

روز جهانی اشتها!

نجیب الله دهزاد

حوالی چهار عصر به محل تجلیل از این روز تاریخی رسیدیم، نگویید خبرنگار شکم ندارد، همین هوس های معدوی بود که من و همراهانم را  به  هوتل پنج ستاره کابل کشاند.

گپ جالبی را که از لیفت والای هوتل شنیدم، این بود که میگفت، به جز ما دو خبرنگار  و یک ژورنالیست عراقی که در عرض راه با ما یکجا شده بود، بقیه مهمانان به تنهایی در لیفت بالا میرفتند.  دوست آسانسوری دلیل اش را نمیدانست، اگر هم میدانست بیشتر از دلیل امنیتی نبود، عقل من هم تا آن بلندی ها قد نمیداد؛ خبرنگار اندیوالم نیز از انگیزه بالا شدن تنهایی مهمانان کنفراس روز جهانی اشتها سر در نمی آورد؛ از شما چه پنهان، ژورنالیست عراقی مطلق سر مان را خلاص کرد، او گفت، اینجا را نمیداند، ولی در عراق، بیشترین چوکی ها در روز جهانی اشتها به افراد بلند پایه دولتی، و مؤسسه یی اختصاص دارد، از همین رو،  باز گفت: حالا اینجا را نمیداند- اسانسور های عراقی که از بودجه انکشافی ساخته شده اند، هیچکدام زور بالا بردن  بیشتر از هشتاد کیلوگرام گوشت و چربوی اختلاسی را ندارند! دوست عراقی گفت اگر از این دولتی های هشتاد کیلویی یک نفر شان در لیفت بالا شود  اوکسیجن موکسیجنی برای نفر دوم باقی نمی ماند؟!

سروده هایی از این شاعران

وهاب مجیر

نازی شریفی

شهباز ایرج

منیر احمد بارش

غلام جیلانی پژوه

فریبا آتش

سیدفریدون ابراهیمی

رشته شاعر موشگاف

بقلم نگهت الله عبير رشته زاده

وقتی احساسات از بطن آدمی ظهور میکند مرز ها و قید و بند ها را درهم شکسته به نحوی از انحا رهیاب مخاطب میشود، گاهی این احساسات درچارچوب کاغذ پاره ها انعکاس می یابند و بعد نامش را شعر میگذارند کسی را که این احساسات را در قالب شعر می آورد شاعر میگویند اما جای تعجب نیست که این همه احساسات و درد وآلامی که درشعر نهفته است در وجود هرکسی نیست، شعر به آن الهاماتی گفته میشود که از طرف آفریدگارعالم برای افراد خاصی  ارزانی میشود بعدش این ورق پاره ها  را  راهنما و راه گشا قرار میدهد . چنانچه نصایح از مولانای روم ، میرزا عبدلقادر بیدل ، حافظ شیرازی و.... برجای مانده تفسیری از آیات حق و بیان کلام الهی میباشند .

نمک زنده گی

ارسالی احسام الدین دلاور

هنگام ترک دزد با اموال سرقت شده از خانۀ یک شخص، طفلی صدا میزند که اگر بکس مکتب مرا هم میبری خو خوب وگر نه مادرم را بیدار میکنم!

****           ****         ****

در یک صنف درسی یک معلم از شاگردان خود سوال میکند که اگر در یک دستم 7 دانه نارنج و در دستی دیگرم 8 دانه نارنج داشته باشم پس من چه دارم؟ در جواب یک شاگرد میگوید که ”بسیار دستان بزرگ!“

درواز؛ نمای یک مظلومیت

انجنیر احمد فضل

درواز یک نام جغرافیایی محلی ـ تاریخی و خیلی قدیمی میباشد که مشکل گذر و کوهستانی بوده در شمال بدخشان موقیعت دارد. رود آمو از سمت شرق،  شمال و غرب چون کمربند آبی به دور آن حلقه زده است.

مساحت درواز ها در حدود 4000کیلو متر مربع و به ارتفاع 1345 متر از سطح بحر واقع شده است. ناحیه درواز بیشتر از 240 قریه و روستا دارد و یکی از پر جمعیت ترین مناطق کشور بشمار میرود.

درواز ها شامل پنج ولسوالی بوده که بنام های کوفاب،  شکی،  نسی، مایمی و خواهان یاد میشوند.